§7.5 Participatie in de rechtspraak

In opdracht 21 bij paragraaf §7.5 gaat het over juryrechtspraak, iets wat in de Verenigde Staten wordt toegepast. Dit houdt in dat een groep Amerikaanse burgers oordeelt in een rechtszaak. Deze groep verschilt telkens en zo zijn alle Amerikanen eens in de zoveel tijd aan de beurt. Het wordt ook wel ‘juryplicht’ genoemd, omdat het eigenlijk verplicht is. Toch weten sommige Amerikanen hun beurt te ontlopen.

De leden van zo’n jury doen uitspraak over of een verdachte schuldig is of niet. Ze verdiepen zich in wat er is gebeurd en zijn aanwezig bij de rechtszaak. De groep mensen die de jury vormt zit dan in bankjes aan de zijkant van de rechtszaal. Als ze vinden dat de verdachte schuldig is, hoeven ze niet te bedenken wat voor straf hij of zij moet krijgen of hoe lang iemand in de gevangenis moet bijvoorbeeld. Dat doet de rechter. Volgens advocaat Meike Lubbers draait het bij juryrechtspraak in de VS veel om emoties en hoe iets gezegd wordt en zijn gewone burgers hier gevoeliger voor dan professionele rechters. Maar aan de andere kant kan je de inspraak van burgers in juryrechtspraak vanuit democratisch oogpunt als voordeel zien. De rest van het interview met advocaat Lubbers lees je hier.

Juryrechtspraak is een heel duidelijke vorm van participatie in de rechtspraak. Hoewel we dit in Nederland niet kennen, is het niet zo dat er helemaal geen sprake is van participatie in de rechtspraak. Zo hebben slachtoffers van zwaardere misdrijven in de rechtbank spreekrecht. Dat betekent niet dat een rechter verplicht is hier rekening mee te houden bij zijn oordeel. Een slachtoffer kan dan bijvoorbeeld vertellen wat voor impact een misdrijf heeft gemaakt of welke straf hij of zij passend vindt.

Wil je zelf eens oefenen met oordeel geven in een rechtszaak? Hier kan je zelf bij een aantal zaken de rol van rechter innemen en jouw oordeel geven.

terug naar hoofdstuk 7naar §7.5 onderzoek rechtsstatelijkheid